یادداشت ها

                                          به نام خداوند جان و خرد                           تاریخ : ۳۰/۳/۹۳

 اکنون جهان با توفانی روبروست،توفانی از کمبود موادغذایی،رشدجمعیت،کمبودآب و افزایش قیمتها .

این تغییرات به اضافه تسریع تغییرآب و هوا و مهاجرت گسترده مردم از مرزهای ملی،شرایطی بس بحرانی ایجاد کرده است.اوضاع دنیا خوب نیست،اوضاع بد نمی تواند همچنان تا ابد ادامه یابد.

آیا روند گرم شدن کره زمین،روند کمبود آب و غیره بدون تغییر رفتار ما تغییر خواهدکرد؟

فرازهایی از کتاب نجات محیط زیست،ترجمه دکترحمیدطراوتی انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.

توانمندی ها و ظرفیت های محیط زیست شهرستان فریدونشهر و چالش های پیش روی آن

توانمندی و ظرفیت ها:

کوهستانی ترین شهرستان غرب استان اصفهان که با استانهای لرستان،خوزستان و چهارمحال و بختیاری هم مرز و در بخش مرکزی رشته کوههای زاگرس قرار گرفته است.

شرایط ویژه جغرافیایی و زیست بوم پیچیده آن با بیشترین کوهها و قلل مرتفع (شاهانکوه با ۴۰۴۰ متر ارتفاع از سطح دریا ) و رودخانه روستای حیران با ۱۴۰۰ متر ارتفاع تفاوت اختلاف سطح ۲۶۵۰ متر پستی و بلندی های منطقه را نشان میدهد،بیشترین میزان بارش سالانه در استان(در سال جاری ۶۴۰میلیمتر) پرشمارترین و متراکم ترین پوشش گیاهی و تنوع جانوری با بیشترین جنگلهای استان اصفهان را در خود جای داده است.

از اهمیت پربارآن همین بس که بدانیم تنها کوهستان شاهانکوه سالانه بالغ ۲میلیارد مترمکعب آب شیرین و گوارا تولید و روانه شریانهای زندگی زیستمندان وابسته به خود می نماید.

از ۲۲۳هزار هکتار وسعت منطقه،۱۹۰هزار هکتار آن اراضی ملی که ۱۸۷هزار هکتار را مرتع که ۵۰هزار هکتار آن را جنگلهای زاگرسی پوشانده است. گونه گیاهی لاله ی واژگون ۶۰هزار هکتار از اراضی ملی را در ۱۵نقطه به رویشگاه خود اختصاص داده است،از ۱۵۰۰تا ۱۸۰۰ گونه گیاهی شناخته شده زاگرسی اکثر قریب به اتفاق آنها در وسعت شهرستان رویئده میشود . صدها نوع گیاهان داروئی مفید و بعضاً منحصر بفرد این محل از جمله :کرفس ، شوید ، تره کوهی ، بن سر ، زرین گیاه ، موسیر ، آنغوزه و … را میتوان نام برد.

گون زارهای انبوه منطقه بویژه گون گزانگبین در ۸۰% وسعت مراتع وجود دارد . این گونه ی مفید و کمتر شناخته شده بعنوان بزرگترین پتانسیل تولید ثروت و دگرگونی اقتصادی محل میتواند نقش بسزایی داشته باشد.اگرچه دهها سال از آن غفلت شده بعلت بارگذاری بیش از حد مرتع و دیگر علتها از تولید محصول پر ارزش گزانگبین باز مانده و از حیّز انتفاع خارج گردیده است.

برای پی بردن به ارزش محصول این گیاه بصورت موردی گزارش شده است که در روستای دور دست و کوچک وزوه در سال گذشته مقدار ۴۰۰کیلوگرم محصول گزانگبین از گون زارهای محل برداشت شده که ارزش آن معادل ۱۶۰میلیون تومان می باشد.

برداشت کرفس کوهی حفاظت شده در روستاهای کلوسه و … طبق آمار رسمی که با صدور مجوز صورت گرفته است ارزش آن به  ۲میلیارد تومان بالغ میگردد.

ارزش آب خروجی تونل چشمه لنگان سالانه ۸۰۰میلیارد تومان است.اگرچه حق آبه سهم حوضه مبدا فریدونشهر تاکنون رعایت نشده است.

خداوند این چنین گنجینه های گرانبها و ماندگاری را به ما عطا فرموده است و از ارزش آنها غافلیم.

 

 

 

چالشها و تهدیدات:

برفراز این موهبت های الهی دهها سال است علم محرومیت فریدونشهر را برافراشته اند و به هیچ یک از اهداف محرومیت زدایی خود نرسیدند ، نتیجه ی آن گسترش تصورات غلط در مورد فریدونشهر و گاهی تحقیر و خدشه دار نمودن شخصیت مردمان محل و تشدید همان محرومیت ها شده است.

اگر حقوق حقه و مصرحه در قانون اجرا و رعایت کنند فریدونشهر محروم نیست بلکه محروم نگه داشته شده است . یکی از نمونه های محرومیت زدایی اینکه سالانه اختصاص مبالغی بودجه برای احداث راه های غیر ضرور در دل بکر ترین جنگل ها و تخریب بی بازگشت آن ها از سوی دفتر مناطق محروم ریاست جمهوری است (جاده ی دورک – دره توت به سر آقا سید ).

آزمون و خطای راه سازان کم تجربه و عبور از قوانین و مقررات محیط زیست از یک سو و غیبت همیشگی متولیان صیانت از عرصه های ملی و محیط زیست از سوی دیگر پیمانکاران و راه سازان آزادانه هر نوع دخل و تصرف غیر لازم را به عمل می آورند (جاده ی دره میلگان به روستای مصیر و پیامد های ویرانگر آن)

قطع شاخ و برگ درختان جنگلی به وسیله ی مردم بومی برای چرای دام با استفاده از برگ درختان سبز به ویژه بلوط و رونق تولید ذغال – احداث جاده در مناطق جنگلی علاوه بر فرسایش و جابجایی خاک سود جویان و سودا گران را به جنگل و ذخیره گاهها و زیستگاههای جانوری رهنمون میشود .

هجوم سیل آسای مخربان طبیعت و محیط زیست با ظاهر گردشگران کوهستان با بوته کنی و ریشه کنی سبزیجات و گیاهان ارزشمند باعث زوال و نابودی همیشگی گونه های گیاهی می شوند .

فروش مرتع به دامداران اجاره ای و ورود دام چندین برابر ظرفیت مجاز چرای زودتر از موعد و تاخیر در خروج بعد از اتمام زمان تعلیف و فرسایش تدریجی خاک و پوشش گیاهی ، مراتع درجه یک و دو به درجات ۳ و ۴ تنزل می نمایند

سازمان امور عشایری با در اختیارداشتن امکانات و به همراه داشتن بلدوزر در جابجائی محل چادرهای عشایری با ایجاد جاده از نقطه ی به محل دیگر آنان را مشایعت می نماید و با احداث جاده و تخریب مرتع شبکه تار عنکوبتی راههای غیر ضرور از خود به یادگار گذاشته است . شکارچیان و مخربان محیط زیست آزادنه در جاده ها جولان می دهند. شکار وحشتناک تفنگ به دستان صحراگرد که از تیراندازی  به هر نوع جاندار و جنبنده ای دریغ ندارند و از هیچ چیز ابائی ندارند چون می دانند پرسشگری در کارنیست !

صید غم انگیز ماهیان تا دور ترین رودخانه های کوهستان با استفاده از موتور برق و کلر و دیگر مواد مسموم کننده جریان دارد و هیچگونه نظارتی بر آن نیست .

در این خلوت گاه متخلفین ومتعدیان به محیط زیست و منابع طبیعی فرصت طلبان نیز به انحاء مختلف در کارزار ویرانگری یکه تازی می کنند.

برای نمونه تخریب و به آتش کشیدن دره جنگلی رودخانه گوراب در مجاورت آب تنگوله و گزارش کتبی و مصور آن از سوی انجمن کوچکترین واکنش منجر به نتیجه ای را سبب نشده است ؟

همچنین قطع انبوه درختان چشمه بابا احمد و روستای سرداب علیاء بدون دلیل موجه توسط سازمان آب منطقه ای  با سکوت سنگین مسئولان امر برگزار و علت آن در پرده ابهام باقی ماند.

آتش سوزی مراتع همه ساله و اغلب در گون زارهای انبوه و اکثراً بطور عمد صورت میگیرد.

عمده ترین و بزرگترین تهدید پیش روی محیط زیست و منابع تجدید شونده، طراحی نحوه انتقال آب حوضه ای (حفر تونل ها و احداث سد ها) در نقاط مختلف شاهانکوه می باشد. همانگونه که در بند ۵ بیانیه همایش مورخ ۲۶/۰۲/۹۳ اعلام شده است، همسو با اصل مترقی پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی که « … آلودگی محیط زیست و تخریب غیر قابل جبران را منع نموده است» باز هم تکرار میشود.

« با صدای رسا اعلام می داریم: مخالف انتقال آب آشامیدنی برای مردم در هر نقطه ای از ایران نیستیم،

اما با همان صدا فریاد می زنیم حفر تونل در دلِ شاهانکوه و تخریب غیرقابل برگشت منابع آبی آن که به منزله قطع شاهرگ حیاتی مردم روستاها و عشایر ساکن سرتاسر دامنه های جنوبی و شمالی شاهانکوه می باشد، مخالفیم و هشدار می دهیم فاجعه زیست محیطی دریاچه ارومیه را در کوهستان شاهانکوه تکرار نکنید.»

 به نقل از پایگاه خبری دیده بان محیط زیست و حیات وحش ایران، وزیر محترم نیرو در تاریخ ۹۳/۰۲/۳۱ اظهار داشت: با توجه به حساسیت های فراوان با بررسی های علمی به این نکته رسیدیم که احداث تونل راهکار مناسبی نیست به این دلیل که این تونل ها موجب خشک شدن آب چشمه ها و قنات ها میشود ما این آب را منتقل میکنیم بلکه با استفاده از لوله و پمپاژ که همه شهروندان راضی باشند و مشکل زیست محیطی ایجاد نشود.

نویسنده: ن.تواضع

یک دیدگاه درباره “یادداشت ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

WP-SpamFree by Pole Position Marketing